Thừa kế thế vị có áp dụng với trường hợp là con nuôi hay không?

Hỏi: Gia đình tôi gặp một trường hợp hy hữu như sau: Em trai tôi mất năm 2016 và bố tôi mất năm 2005 đều không để lại di chúc. Trước khi mất em trai tôi chưa lấy vợ nhưng có nhận nuôi 1 đứa con trai và thủ tục nhận con nuôi được thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Gia đình chúng tôi khi chia di sản thửa kế của bố chúng tôi mất 2017 để lại thì không chia di sản thừa kế của em trai tôi đã qua đời và con trai nuôi của nó cũng không được nhận di sản từ ông nội đã mất. Tôi được biết thừa kế là việc chuyển dịch tài sản của người đã chết sang cho người còn sống. Việc cha mẹ đẻ để lại di sản cho con đẻ được quy định khá chi tiết rõ ràng cũng như các vấn đề thừa kế thế vị trong một số trường hợp mà BLDS quy định. Vậy đối với trường hợp cha mẹ nuôi con nuôi thì  người con nuôi có được nhận di sản thừa kế hay không ? Và trong trường hợp nào thì thừa kế thế vị có nhân tố là con nuôi xuất hiện, gia đình tôi làm như vậy đúng hay sai ?

Luật sư tư vấn:

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi cho bộ phận tư vấn pháp luật của chúng tôi.

Nuôi con nuôi là việc xác lập quan hệ cha, mẹ và con giữa người nhận con nuôi và người được nhận làm con nuôi. Theo quy định tại Điều 651, Điều 653, Bộ luật dân sự 2015 thì con nuôi và cha, mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau, cụ thể như sau:

Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

  1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
  2. a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
  3. b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
  4. c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
  5. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
  6. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Điều 653. Quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi và cha đẻ, mẹ đẻ

Con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại Điều 651 và Điều 652 của Bộ luật này.

Đối với trường hợp con nuôi thừa kế thế vị

Pháp luật dân sự quy định về thừa kế thế vị như sau:

Điều 652. Thừa kế thế vị

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Theo đó, không có bất kỳ quy định cụ thể nào về thừa kế thế vị trong trường hợp là con nuôi, luật chỉ quy định là “con”, chính lẽ đó mà vấn đề này vẫn còn gây nhiều tranh cãi, tuy nhiên chúng ta có thể căn cứ vào các quy định sau để đưa ra quan điểm riêng của mình:

Tại Điều 2 và Điều 24, Luật nuôi con nuôi 2010 quy định như sau :

Điều 2 Mục đích nuôi con nuôi:

Việc nuôi con nuôi nhằm xác lập quan hệ cha, mẹ và con lâu dài, bền vững, vì lợi ích tốt nhất của người được nhận làm con nuôi, bảo đảm cho con nuôi được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trong môi trường gia đình”. Do đó, giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ với nhau như con đẻ từ thời điểm có sự xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Điều 24. Hệ quả của việc nuôi con nuôi

  1. Kể từ ngày giao nhận con nuôi, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con; giữa con nuôi và các thành viên khác của gia đình cha mẹ nuôi cũng có các quyền, nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, pháp luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Như vậy,  con nuôi được quyền thừa kế di sản của cha, mẹ nuôi. Còn đối với trường hợp thừa kế thế vị, theo quan điểm của chúng tôi căn cứ và căn cứ cụ thể bằng như quy định pháp luật nêu trên thì con nuôi cũng có quyền được hưởng thừa kế như con đẻ. Và việc gia đình của bạn không chia di sản thừa kế cho đứa con nuôi của em bạn là trái với những quy định của pháp luật.

Trên đây là nội dung tư vấn pháp luật của Văn Phòng Luật Sư Bùi Đình Ứng, hy vọng với những nội dung này sẽ giúp bạn giải đáp được những thắc mắc của mình. Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ 1900636396 để được luật sư tư vấn trực tiếp.

Trân trọng./.

Đăng ký tư vấn miễn phí

Đăng ký tư vấn miễn phí

Điền vào mẫu dưới đây để nhận được tư vấn nội bộ miễn phí và bí mật.